Co to jest żurawina?
Żurawina to niewielka krzewinka należąca do rodzaju Vaccinium. W przemyśle spożywczym i w suplementach diety najczęściej wykorzystywana jest żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon), często standaryzowana na zawartość wartościowych związków, jakimi są proantocyjanidyny. Owoce żurawiny są niewielkie, czerwone, o charakterystycznym cierpko-kwaśnym smaku i szeroko stosowane zarówno w postaci świeżej, suszonej, jak i jako składnik suplementów diety. W aptekach dostępne są preparaty z żurawiną w różnych formach – od tabletek i kapsułek, przez soki, aż po proszki i wyciągi. Suplementy te cieszą się dużą popularnością, szczególnie wśród osób poszukujących naturalnych środków wspierających prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego.
Żurawina – właściwości
Na co pomaga żurawina? Skład chemiczny żurawiny zostaw wielokrotnie poddany analizie naukowej. Wykazano, że owoce żurawiny zawierają szereg bioaktywnych związków, takich jak flawonoidy, kwasy fenolowe, witamina C czy proantocyjanidyny, które wykazują aktywność przeciwutleniającą i przeciwdrobnoustrojową w warunkach laboratoryjnych [1,2].
"Żurawina na drogi moczowe" jest jednym z najczęściej poszukiwanych preparatów w aptekach internetowych. Badania sugerują, że zawarte w niej proantocyjanidyny mogą ograniczać przyleganie niektórych bakterii (np. Escherichia coli) do ścian nabłonka dróg moczowych [1,2].
>> Zobacz preparaty wspierające układ moczowy.
Ile żurawiny dziennie stosować?
Dawkowanie żurawiny może różnić się w zależności od formy podania – świeżej, suszonej czy jako składnik suplementu. Jeśli zastanawiasz się, ile żurawiny dziennie przyjmować w formie suplementu, warto zapoznać się z informacjami zawartymi na opakowaniu produktu. Zazwyczaj jest to 1-2 kapsułki dziennie lub 25-50 ml soku na dobę. Tabletki żurawinowe często zawierają standaryzowaną ilość ekstraktu odpowiadającą kilku gramom świeżych owoców. Preparaty z żurawiną na drogi moczowe dostępne w aptekach zawierają zwykle od 50-600 mg ekstraktu z żurawiny w jednej porcji.
Żurawina – przeciwwskazania i skutki uboczne
Owoce żurawiny cieszą się dużym profilem bezpieczeństwa. Większość osób nie zgłasza żadnych działań niepożądanych. Z rzadka pojawiają się łagodne skutki uboczne po żurawinie jak problemy żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka). Jest to związane prawdopodobnie ze spożywaniem dużych ilości żurawiny. Przeciwwskazaniem do stosowania żurawiny jest uczulenie na tą roślinę. Warto wiedzieć, że owoce żurawiny zawierają kwas salicylowy, stąd nie należy stosować tego owocu przy alergii na salicylany. Osoby z tendencją do tworzenia się kamieni nerkowych powinny zachować ostrożność przy spożywaniu żurawiny i nie przyjmować jej w nadmiernych ilościach.
Należy mieć również na względzie, że żurawina w tabletkach i kapsułkach może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami. Należą do nich leki na cholesterol takie jak atorwastatyna, leki przeciwzakrzepowe jak warfaryna, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne jak diklofenak i flurbiprofen.
Żurawina a ciąża i karmienie piersią
Żurawina w ciąży oraz podczas karmienia uznawana jest za bezpieczną. Stąd też niektóre suplementy diety dla kobiet ciężarnych posiadają w składzie właśnie ekstrakty z tej rośliny. Przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku czy suplementu diety w ciąży lub podczas laktacji warto jednak skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Żurawina w aptece
W aptekach dostępny jest szeroki wybór preparatów zawierających żurawinę. Żurawina w tabletkach to jedna z najczęściej wybieranych form suplementacji – wygodna, łatwa do dawkowania i często wzbogacona o inne składniki, takie jak witamina C, D-mannoza, bakterie probiotyczne czy ekstrakty roślinne wspomagające układ moczowy m.in. z nawłoci, pokrzywy.
Na szczególną uwagę zasługują tabletki z dużą zawartością żurawiny, w których znajduje się standaryzowany ekstrakt zawierający proantocyjanidyny – związki analizowane pod kątem ich działania przeciwbakteryjnego w badaniach naukowych [1,2].
Dostępne są także: wyciąg z żurawiną w kapsułkach oraz formy płynne lub w proszku. Warto zwrócić uwagę na jakość surowca – najlepsze preparaty bazują na żurawinie wielkoowocowej i mają jasno określoną zawartość substancji aktywnych.
Suplementy zawierające żurawinę na układ moczowy są wybierane przez osoby, które chcą zadbać o higienę i komfort dróg moczowych i pęcherza moczowego i uzupełniają dietę w dodatkowe składniki.
Bibliografia
- Baranowska, M., & Bartoszek, A. (2016). Antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe właściwości bioaktywnych związków żurawiny. Postepy Hig Med Dosw, 70, 1460-8.
- Nemzer, B. V., Al-Taher, F., Yashin, A., Revelsky, I., & Yashin, Y. (2022). Cranberry: chemical composition, antioxidant activity and impact on human health: overview. Molecules, 27(5), 1503
