Co to jest luteina?
Luteina to naturalny związek należący do grupy karotenoidów. Nie jest wytwarzana przez organizm człowieka, dlatego musi być dostarczana wraz z dietą lub suplementacją. Znaleźć ją można m.in. w jarmużu, szpinaku, sałacie czy kukurydzy. W organizmie luteina gromadzi się głównie w siatkówce oka, zwłaszcza w plamce żółtej – strukturze odpowiedzialnej za ostrość widzenia i rozpoznawanie szczegółów. Stąd zainteresowanie hasłem „luteina na oczy” jako wsparciem dla osób dbających o prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku. Źródłem luteiny w produktach aptecznych jest najczęściej aksamitka wzniesiona.
W suplementach luteina często występuje wraz z zeaksantyną, z którą współdziała jako składnik plamki żółtej oka. Ich obecność w siatkówce jest uznawana za element ochrony przed stresem oksydacyjnym i światłem niebieskim [1,2].
Najlepsza luteina na oczy
Na rynku farmaceutycznym dostępnych jest wiele preparatów zawierających luteinę. Warto w pierwszej kolejności sięgać po produkty zawierające połączenie luteiny z zeaksantyną – najlepiej w stosunku 5:1. Taki układ proporcji był najczęściej sprawdzany w różnych badaniach naukowych [3]. Na co jeszcze zwrócić uwagę? Część firm przeprowadziła badania kliniczne z udziałem swoich preparatów i publikuje ich wyniki oficjalnie. Taką firmą jest m.in. Thea, która sprawdzała efekty suplementacji swoich produktów u osób chorujących na zwyrodnienie plamki żółtej. Obecność takich publikacji naukowych zwiększa wiarygodność produktu na tle innych suplementów diety.
Nie można także zapominać, że najlepsza luteina na oczy to ta zażywana regularnie. Przyjęcie tylko jednej tabletki lub nieregularna suplementacja może nie okazać się efektywna, ponieważ nie będzie uzupełniać niedoborów w diecie. Zazwyczaj zaleca się co najmniej miesięczną stosowanie suplementu, a optymalna długość to 3 miesiące.
Luteina – skutki uboczne
Luteina to składnik naturalny przyjmowany wraz z dietą, który cieszy się dużym profilem bezpieczeństwa. Suplementacja nawet 40 mg luteiny na dzień nie powinna wiązać się z obecnością działań niepożądanych. W przypadku nadmiernego i bardzo długiego spożycia luteiny może pojawić się żółtawe przebarwienie skóry.
Luteina na oczy – lek nie suplement?
W aptekach internetowych dostępna luteina na oczy występuje wyłącznie jako suplement diety, a nie jako lek. Dostępna jest w postaci tabletek lub kapsułek. Opakowania zawierają od 30 do 120 sztuk tabletek/kapsułek, a zalecane dzienne spożycie to najczęściej 1 kapsułka na dobę.
Czy luteina jest na receptę?
Nie, luteina nie jest na receptę. W Polsce dostępna jest bez konieczności posiadania recepty, co czyni ją łatwo dostępną dla osób zainteresowanych jej suplementacją. Warto jednak pamiętać, że hasło „czy luteina jest na receptę” bywa mylące, ponieważ niektóre formy luteiny, stosowane np. w ginekologii, są przepisywane na receptę – jednak nie mają one związku z działaniem na narząd wzroku.
Dostępna luteina w tabletkach to forma suplementu, który można stosować samodzielnie, najlepiej po konsultacji z farmaceutą lub lekarzem w przypadku wątpliwości.
Czy luteina na oczy to progesteron?
To częste pytanie, które wynika z tego, że określenie „luteina” funkcjonuje w dwóch kontekstach. Luteina stosowana w celu wspomagania funkcji wzroku to karotenoid, dostępny w żywności i w suplementach diety. Z kolei druga forma luteiny to lek hormonalny – progesteron, przepisywany głównie w ginekologii, m.in. na wywołanie miesiączki.
Choć obie substancje noszą tę samą nazwę, nie mają ze sobą nic wspólnego ani pod względem chemicznym, ani pod względem zastosowania.
Luteina na oczy w suplementach diety
Zawartość luteiny w suplementach diety waha się dość istotnie. W preparatach typu multiwitamina zawartość luteiny jest zazwyczaj niewielka – nawet 300 µg w tabletce. Dla porównania produkty wspierające zdrowy wzrok zawierają nawet 40 mg luteiny na tabletkę. Niektóre suplementy oprócz luteiny zawierają dodatkowe składniki takie jak witamina C, cynk, czy kwasy omega-3, ekstrakty z borówki, co może wspierać ich kompleksowe działanie.
Bibliografia
-
Erdman Jr, J. W., Smith, J. W., Kuchan, M. J., Mohn, E. S., Johnson, E. J., Rubakhin, S. S., ... & Neuringer, M. (2015). Lutein and brain function. Foods, 4(4), 547– 564.
-
Buscemi, S., Corleo, D., Di Pace, F., Petroni, M. L., Satriano, A., & Marchesini, G. (2018). The effect of lutein on eye and extra– eye health. Nutrients, 10(9), 1321.
-
Parekh, R., Hammond Jr, B. R., & Chandradhara, D. (2024). Lutein and zeaxanthin supplementation improves dynamic visual and cognitive performance in children: a randomized, double– blind, parallel, placebo– controlled study. Advances in Therapy, 41(4), 1496– 1511.
