Co to jest hibiskus?
Pod słowem hibiskus kryje się roślina o nazwie ketmia szczawiowa (łac. Hibiscus sabdariffa L.). Należy do rośliny ślazowatych i jest chętnie uprawiana w krajach Bliskiego Wschodu jak Arabia Saudyjska czy Egipt oraz w rejonach azjatyckich - Indiach czy na Tajwanie. Surowcem farmaceutycznym ketmii jest biały lub żółtawy kwiat z charakterystycznymi ciemnoczerwonymi plamkami u nasady każdego płatka. Kwiaty hibiskusa są zbierane w trakcie kwitnienia, a następnie suszone. To właśnie z suszu zaparza się popularne rozgrzewające herbatki z hibiskusa.
Jakie związki odpowiadają za działanie hibiskusa? Kwiaty ketmii zawierają grono bioaktywnych związków, które wywierają działanie fizjologiczne. Należą do nich m.in. polisacharydy, kwasy organiczne jak kwas cytrynowy, szczawiowy, winowy czy jabłkowy. Dalej w składzie ketmii znajdziemy polifenole, flawonoidy (m.in. kemferol i kwercetyna) i antocyjany. Kwiaty hibiskusa kryją również bogactwo witamin jak witamina B2, B3, witamina C oraz minerałów jak potas, magnez, wapń, żelazo.
Na co pomaga hibiskus?
Na początku należy zaznaczyć, że działanie ketmii szczawiowej jest łagodne i pełni rolę wspomagającą organizm oraz uzupełniającą dietę. Kwiat hibiskusa ceni się przede wszystkim za jego działanie antyoksydacyjne oraz korzystny wpływ na układ krążenia. Antocyjany obecne w kwiatach ketmii pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym, co wspiera ogólną kondycję organizmu.
Regularne spożywanie naparów z kwiatów hibiskusa może przyczyniać się do utrzymania prawidłowego poziomu lipidów we krwi oraz wspierać utrzymanie właściwego ciśnienia tętniczego. Hibiskus często pojawia się również w mieszankach ziołowych wspomagających naturalne procesy trawienne i oczyszczanie organizmu, dzięki zawartości kwasów organicznych i polifenoli, które sprzyjają prawidłowemu metabolizmowi. Ekstrakty z kwiatów ketmii szczawiowej stanowią również składnik preparatów wspierających odporność oraz wspomagających organizm w trakcie przeziębienia. Hibiskus posiada bowiem właściwości przeciwzapalne oraz łagodne działanie przeciwbakteryjne.
Napar z kwiatów hibiskusa to również popularny element codziennego nawadniania – dzięki swojemu orzeźwiającemu, lekko kwaśnemu smakowi może stanowić naturalną alternatywę dla słodzonych napojów.
Działania niepożądane hibiskusa
Kwiat hibiskusa uznawany jest za surowiec bezpieczny przy spożyciu w typowych ilościach występujących w żywności i suplementach diety. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych hibiskusa, jednak – jak w przypadku wszystkich naturalnych składników – należy zachować umiar i ostrożność.
Kobiety w ciąży oraz karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem regularnego stosowania preparatów zawierających hibiskus. Ostrożność powinny zachować także osoby leczące się na nadciśnienie tętnicze, ponieważ roślina może potencjalnie obniżać ciśnienie i utrudniać jego kontrolę za pomocą farmakoterapii. Spożywanie dużej ilości naparów z hibiskusa jest również przeciwwskazane u dzieci, ze względu na niewystarczającą ilość badań dot. bezpieczeństwa w grupie najmłodszych. Przyjmowanie wysokich dawek hibiskusa może negatywnie wpływać na wątrobę, a rzadko pojawiają się nudności, biegunki czy ból brzucha.
Ekstrakty i napary z hibiskusa prawdopodobnie mogą wchodzić w interakcje z lekami takimi jak paracetamol, diklofenak (leki przeciwbólowe) czy hydrochlorotiazyd (lek moczopędny).
Kwiat hibiskusa w aptece
W aptekach kwiat hibiskusa występuje w różnych formach – zarówno jako suszone kwiaty hibiskusa przeznaczone do samodzielnego zaparzania, jak i jako składnik herbatek ziołowych czy suplementów diety. W formie środka wspomagającego znaleźć go można też w lekach bez recepty. Wśród popularnych produktów z hibiskusem wymienia się mieszanki ziołowe wspierające organizm w trakcie przeziębienia oraz saszetki do zaparzania na zaparcia. Ekstrakt z hibiskusa jest obecny także w preparatach roślinnych w postaci kapsułek. Roślina bywa często łączona z innymi składnikami ziołowymi jak senes, czarny bez, malina czy wierzba biała.
Należy pamiętać, że działanie hibiskusa w suplementach diety ma charakter wspomagający i nie może być traktowane jako leczenie chorób. Picie naparu z kwiatów hibiskusa może jednak stanowić wartościowy element zrównoważonej diety i zdrowego stylu życia.
Źródła:
Riaz, G., & Chopra, R. (2018). A review on phytochemistry and therapeutic uses of Hibiscus sabdariffa L. Biomedicine & Pharmacotherapy, 102, 575-586.
