Co to jest DHA?
DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy, to jeden z najważniejszych kwasów tłuszczowych omega-3. Należy do grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych, które pełnią istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. DHA stanowi kluczowy składnik strukturalny w błonach komórkowych, szczególnie w obrębie mózgu, oczu i serca. Dzięki temu ma wpływ na zdrowie układu nerwowego, wzrok oraz zdolności poznawcze.
Kwasy tłuszczowe omega-3, w tym DHA, mają szereg prozdrowotnych właściwości, w tym:
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu.
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia.
Zaś połączenie DHA i EPA:
- przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania serca.
- przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu trójglicerydów we krwi.
Ile DHA dziennie stosować?
Zalecane dzienne spożycie DHA zależy od wieku, stanu zdrowia oraz indywidualnych potrzeb organizmu. W przypadku dorosłych oraz dzieci, wartości te mogą się różnić. Co więcej, warto wiedzieć, że wśród zalecanych norm najczęściej nie występuje DHA jako samodzielna substancja, a w połączeniu z EPA.
Dla dorosłych:
Zalecana dawka DHA + EPA dla dorosłych osób wynosi 250–500 mg dziennie.W przypadku osób z podwyższonym ryzykiem chorób serca lub innych schorzeń, zaleca się większe dawki, nawet do 1000 mg dziennie.
Dla dzieci:
Zalecana ilość DHA dla dzieci zależna jest od wieku. Warto zwrócić uwagę, że niemowlęta przyjmują nienasycone kwasy tłuszczowe takie jak DHA wraz z mlekiem matki. Związki te znajdują się też w mlekach w proszku dla maluszków. Jeżeli wymagana jest suplementacja u dzieci, zalecane dawki wynoszą:
- Dzieci do 1. roku życia – około 150 - 200 mg DHA dziennie.
- Starsze dzieci – około 250 mg DHA dziennie.
Przed rozpoczęciem suplementacji u najmłodszych najlepiej skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
DHA w ciąży
DHA odgrywa kluczową rolę w rozwoju płodu, szczególnie w rozwoju mózgu i siatkówki oka. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTPiG) zaleca suplementację DHA w ciąży, w dawkach wynoszących minimum 200 mg dziennie.
DHA w ciąży jest istotne, ponieważ wspiera:
- wzrost mózgu płodu i jego prawidłowe funkcje,
- rozwój układu nerwowego,
- zdrowie oczu płodu.
Suplementację DHA warto rozważyć także w trakcie przygotowania się do ciąży, szczególnie jeżeli przyszła mama ma dietę ubogą w tłuste ryby.
DHA a Omega-3
DHA jest jednym z trzech głównych kwasów tłuszczowych w grupie omega-3, obok EPA (eikozapentaenowego) i ALA (alfa-linolenowego). Chociaż wszystkie kwasy omega-3 mają korzystny wpływ na zdrowie, to DHA wyróżnia się szczególnie dużym znaczeniem dla:
- funkcji mózgu i układu nerwowego,
- zdrowia oczu i ich prawidłowego rozwoju,
- przeciwzapalnego działania, wspomagając walkę z chorobami serca.
DHA i EPA są powszechnie znajdowane w tłustych rybach morskich (np. łososiu, makreli, sardynkach), natomiast ALA pochodzi głównie z roślinnych źródeł, takich jak siemię lniane, orzechy włoskie czy nasiona chia.
DHA suplement w aptece
DHA jest dostępne w aptekach zarówno jako suplement jednoskładnikowy, jak i składnik preparatów wieloskładnikowych. Najczęściej znajdziesz go w formie połączeń z innymi kwasami omega-3 (jak EPA) oraz witaminą D3. Suplementy z DHA są dostępne w preparatach takich jak:
- tran – naturalnym źródle DHA i EPA,
- witaminy dla kobiet w ciąży – zawierające DHA w połączeniu z kwasem foliowym, jodem i witaminą D3 lub jednoskładnikowy preparat DHA,
- preparaty na zdrowy wzrok – zawierające DHA, luteinę, zeaksantynę i inne składniki wspomagające zdrowie oczu,
- preparaty wspierające odporność i koncentrację dla dzieci, jak np. Equazen.
DHA w aptekach to najczęściej suplementy diety, ale może występować również w formie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia, a rzadko jako lek bez recepty.
Postacie kwasu DHA w aptece
Preparaty z DHA występują w różnych postaciach, dostosowanych do potrzeb różnych grup wiekowych. Do najpopularniejszych postaci należą:
- Kapsułki miękkie – wypełnione olejem z DHA, są to najczęściej spotykane preparaty, wygodne w stosowaniu i precyzyjnym dawkowaniu.
- Płyn – dla osób, które preferują spożycie DHA w formie płynnej, często przydatne u dzieci.
- Twist-off – kapsułki, które można łatwo wycisnąć na łyżeczkę lub bezpośrednio do buzi, wygodne szczególnie dla dzieci i osób starszych.
- Żelki – najczęściej dedykowane dzieciom, dostępne w różnych smakach.