Aksamitka wzniesiona – co to za roślina?
Aksamitka wzniesiona (łac. Tagetes erecta) to roślina lecznicza o długoletniej tradycji stosowania w medycynie ludowej na całym świecie – od Ajurwedy, przez tradycję rdzennych mieszkańców Meksyku, po współczesne zastosowania w farmakologii. Aksamitka wzniesiona jest obiektem licznych badań naukowych pod kątem właściwości przeciwutleniających, przeciwzapalnych oraz ochronnych dla wzroku [1,2].
Aksamitka – właściwości lecznicze w badaniach naukowych
W kwiatach aksamitki znajdują się liczne fitoskładniki o potwierdzonym działaniu: flawonoidy, garbniki, olejki eteryczne, sterole i saponiny. Jednak współczesna medycyna najwięcej czerpie z karotenoidów takich jak luteina i zeaksantyna. Oba te stanowią naturalny pigment obecny w plamce żółtej, która dba o prawidłową ostrość obrazu i widzenie.
W badaniach naukowych wykazano, że ekstrakty z aksamitki wykazują następujące właściwości lecznicze:
- przeciwzapalne – wspomagają leczenie stanów zapalnych,
- antyoksydacyjne – neutralizują wolne rodniki, wspierając naturalne mechanizmy ochrony komórek,
- przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze – ekstrakty z aksamitki zwalczają wiele rodzajów bakterii i grzybów m.in. Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa czy paciorkowce.
- wzmacniające wzrok – ze względu na wysoką zawartość luteiny, składnika kluczowego dla zdrowia plamki żółtej oka.
Pierwsze badania na zwierzętach wykazały również, że ekstrakty z aksamitki mogą przyspieszyć gojenie się ran oraz działać łagodnie przeciwdepresyjnie. Te aktywności wymagają jednak dalszej analizy [1,2].
Aksamitka na oczy – naturalna ochrona wzroku
Preparaty zawierające aksamitkę wzniesioną na oczy są szczególnie polecane osobom spędzającym dużo czasu przed ekranem, kierowcom, osobom starszym oraz wszystkim, którzy chcą zadbać o ostrość widzenia i ochronę siatkówki. Badania naukowe wykazały, że luteina i zeaksantyna obecne w kwiatach aksamitki działają jak naturalny filtr, chroniący oczy przed szkodliwym promieniowaniem niebieskim i światłem UV [3].
Dla kogo polecana jest aksamitka?
Suplementy zawierające ekstrakt z aksamitki wzniesionej polecane jako uzupełnienie diety u osób które:
- chcą uzupełnić dietę w składniki obecne w plamce żółtej,
- chcą przez zbilansowany jadłospis zadbać o narząd wzroku,
- spędzają dużo czasu przed ekranami (telefonem, komputerem),
- zespołem suchego oka,
- chcą przeciwdziałać starzeniu się wzroku.
Bezpieczeństwo stosowania aksamitki
Badania toksykologiczne wykazały, że ekstrakty z aksamitki są bezpieczne w stosowaniu doustnym, nie wykazują istotnych działań ubocznych ani zmian w parametrach biochemicznych. Mimo to, jak w przypadku każdego preparatu ziołowego, warto skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem, szczególnie w przypadku stosowania leków przeciwpadaczkowych – niektóre frakcje mogą wpływać na układ nerwowy [1].
Aksamitka wzniesiona w aptece
Ekstrakty z aksamitki wzniesionej wchodzą w skład licznych produktów aptecznych. Roślina obecna jest szczególnie w preparatach takich jak tabletki na oczy. Znajdziemy ją także często w multiwitaminach dla seniorów. Ekstrakty z aksamitki wzniesionej są najczęściej standaryzowane na luteinę i posiadają status suplementu diety. Efekty suplementacji aksamitką nie są natychmiastowe – warto stosować preparat co najmniej miesiąc, a najlepiej 3 miesiące.
Jak stosować preparaty z aksamitką wzniesioną? Wszystko zależy od konkretnego produktu, jednak najczęściej zaleca się przyjmowanie 1 tabletki lub kapsułki dwa razy dziennie.
Bibliografia:
- Shetty, L. J., Sakr, F. M., Al-Obaidy, K., Patel, M. J., & Shareef, H. (2015). A brief review on medicinal plant Tagetes erecta Linn. Journal of Applied Pharmaceutical Science, 5(3), 091-095.
- Singh, Y., Gupta, A., & Kannojia, P. (2020). Tagetes erecta (Marigold)-A review on its phytochemical and medicinal properties. Current Medical and Drug Research, 4(1), 1-6.
- Krinsky, N. I., Landrum, J. T., & Bone, R. A. (2003). Biologic mechanisms of the protective role of lutein and zeaxanthin in the eye. Annual review of nutrition, 23(1), 171-201.
