Wybór butelki do karmienia - szklana czy plastikowa?
Wielu rodziców stoi przed wyborem odpowiedniej butelki do karmienia dziecka. Produkt ten jest niezbędny dla maluchów karmionych mlekiem modyfikowanym. Butelka jest też wybierana przez mamy, które chcą wprowadzić łączenie karmienia piersią z karmieniem z butelki. Szeroki wybór butelek sprawia, że zdecydowanie się na jeden produkt może być dość trudne. Butelki różnią się chociażby pod względem materiału, z którego zostały wykonane, kształtu i dodatkowych funkcji.
Lepsze jest karmienie noworodka butelką szklaną czy plastikową? Oba rodzaje butelek mają swoje zalety i ograniczenia. Szklana butelka dla noworodka jest dość łatwa w utrzymaniu czystości. Nie wchodzi w interakcje z pokarmem umieszczanym w butelce i nie utrzymuje jego zapachu. Szklana butelka jest odporna na zarysowanie. Jej wadą jest jednak większy ciężar i możliwość stłuczenia. Podawanie dziecku pokarmu w szklanej butelce wymaga stałej kontroli opiekuna. Przykładem szklanej, wytrzymałej butelki jest Lansinoh mOmma
Plastikowe butelki do mleka modyfikowanego lub mleka matki są z kolei nietłukące i lżejsze. Z drugiej jednak strony łatwiej ulegają zarysowaniu i innego rodzaju uszkodzeniom, co może wiązać się z koniecznością częstszej wymiany butelki na nową. Jeśli opiekun zdecyduje się karmić malucha butelką plastikową, należy podczas jej zakupu zwrócić uwagę, czy w jej składzie nie znajduje się bisfenol A. Obecnie wszystkie produkowane butelki dla dzieci powinny być pozbawione tego związku. Ważne jest więc kupowanie takich produktów u wiarygodnych sprzedawców.
Butelki i akcesoria do karmienia warto wybierać kierując się indywidualnymi potrzebami oraz preferencjami dziecka oraz opiekuna. Produkty te wymagają regularnej wymiany, co daje możliwość wypróbowania różnych modeli butelek. Pozwala też samemu przekonać się, jaka butelka sprawdza się lepiej u konkretnego dziecka.
Można karmić malucha butelką szklaną lub plastikową. Butelka szklana jest wytrzymała, bardziej odporna na zarysowania i łatwiejsza do utrzymania w czystości. Plastikowe butelki do karmienia, podobnie jak butelki silikonowe są natomiast lżejsze i nietłukące. Niezależnie od rodzaju wybranego modelu bardzo ważne jest dokładne mycie butelki po każdym karmieniu i jej wymiana na nową nie rzadziej niż co 3 miesiące.
Kształt i pojemność butelki do karmienia dziecka
Jakie są kształty butelek do karmienia? Przyglądając się różnym rodzajom butelek z łatwością można zauważyć, że różnią się one zarówno kształtem, jak i wielkością. Niektóre modele butelek są proste, a inne specjalnie wyprofilowane. Proste butelki do mleka matki lub mleka modyfikowanego (Mleko dla noworodka - które wybrać?) są na pewno łatwiejsze w czyszczeniu. Z kolej wyprofilowane butelki są wygodniejsze w trzymaniu. Może mieć to znaczenie szczególnie w przypadku starszych dzieci, które samodzielnie trzymają butelkę.
Jaka powinna być pojemność butelki dla dziecka? Noworodek karmiony butelką wymaga częstego podawania mniejszej ilości pokarmu. U tej grupy dzieci lepiej sprawdzają się więc butelki o pojemności 120-160 ml. Mniejsza butelka w pełni zaspokaja potrzeby dziecka i do tego jest wygodna w użytkowaniu. W momencie, kiedy dziecko zaczyna przyjmować większe porcje pokarmu, warto wymienić butelkę na większą, o pojemności do 250 ml. U niektórych dzieci taka potrzeba zachodzi już w 3 miesiącu życia, a u innych dopiero w trakcie kolejnych miesięcy. Rodzic sam zauważy, kiedy podawana dziecku porcja pokarmu przestaje być dla niego wystarczająca.
Butelki do karmienia niemowląt - na co jeszcze zwrócić uwagę podczas zakupu?
Chcąc karmić dziecko mlekiem z butelki warto przy zakupie odpowiedniego produktu zwrócić też uwagę na:
- wygodę czyszczenia - im więcej zakamarków ma butelka, tym trudniej jest utrzymać ją w należytej higienie. Niektóre modele butelek można myć w zmywarce, co ma istotne znaczenie dla wielu osób,
- obecność systemu antykolkowego - wybrane butelki wyposażone są w system antykolkowy (np. specjalną nakładkę antykolkową), który zapobiega nadmiernemu połykaniu powietrza podczas jedzenia. Pęcherzyki powietrza mogą powodować wzdęcia, bóle brzuszka i dyskomfort u malucha. Przy karmieniu butelką antykolkową zachodzi mniejsze ryzyko pojawienia się tych nieprzyjemnych dla dziecka dolegliwości,
- dobór odpowiedniego smoczka - smoczek powinien być miękki i dostosowany do potrzeb dziecka. U mniejszych pociech wskazane jest korzystanie ze smoczków z wolniejszym wypływem, a u starszych lepiej sprawdzi się smoczek, który umożliwia szybszy wypływ pokarmu. Wspomniana marka Lansinoh ma w ofercie zarówno smoczki o wolniejszym, jak i szybszym wypływie, kompatybilne z butelkami.
Niezależnie od wybranego typu butelki konieczna jest jej regularna wymiana. Zaleca się zmianę butelki na nową nie rzadziej niż co 3 miesiące. Zakup nowej butelki może być też potrzebny, jeśli zauważymy, że stary model uległ uszkodzeniu.
Oprócz wyboru odpowiedniej pojemności butelki, bardzo ważny jest wybór smoczka. Powinien być on dostosowany do wieku i potrzeb żywieniowych malucha. Przy karmieniu butelką antykolkową zachodzi mniejsze ryzyko połykania nadmiaru powietrza, które może powodować nieprzyjemne wzdęcia i bóle brzuszka u malucha. O sposobach radzenia sobie z kolką niemowlęcą można przeczytać w artykule: Kolka u noworodka, dyschezja i gazy u niemowląt - przyczyny, objawy, leczenie.
Butelka dla niemowlaka - co można w niej podać?
Butelka do karmienia niemowląt może służyć nie tylko do podawania mleka. Jednak w przypadku noworodków i niemowląt w pierwszych miesiącach życia, zalecane jest karmienie jedynie mlekiem matki lub mlekiem modyfikowanym. Butelka sprawdza się też w sytuacjach, w których mama chce łączyć karmienie piersią z karmieniem butelki lub zachodzi konieczność dodatkowego dokarmiania dziecka. W takich przypadkach, warto jednak skonsultować się z doradcą laktacyjnym, aby utrzymać laktację.
U niektórych dzieci lekarze zalecają zagęszczanie mleka przy użyciu specjalnych preparatów zagęszczających. Tak przygotowany posiłek również można podać dziecku w butelce. Butelki można wykorzystać także do podania maluchowi wody, herbatki i kaszki, choć warto pamiętać, że na etapie rozszerzania diety ważne jest dostarczanie dziecku różnego rodzaju posiłków w różnej postaci, nie tylko w butelce.
Kubki niekapki, bidony i butelki dla starszych dzieci
U dzieci karmionych butelką, w momencie rozszerzania diety wskazane jest stopniowe zastępowanie butelki otwartymi naczyniami i kubkami. W drugim półroczu życia, samo mleko mamy lub mleko modyfikowane nie wystarcza już, aby w pełni pokryć potrzeby żywieniowe intensywnie rozwijającego się organizmu dziecka. Ważne jest więc włączenie do diety wody oraz dodatkowych pokarmów. Nadal jednak mleko jest podstawą żywienia. I o ile samo mleko można nadal podawać w butelce, o tyle do podawania innych płynów warto wykorzystać dodatkowe naczynia.
Zaleca się, aby półroczne dzieci stopniowo przyzwyczajać do picia z otwartych kubków. Taki wybór jest najlepszy dla rozwijającego się zgryzu u dziecka. Obecnie większość specjalistów nie zaleca korzystania z popularnych niegdyś kubków niekapków, właśnie ze względu na negatywny wpływ na kształtowanie się zgryzu i funkcji mowy. Kubki te są jednak nadal wybierane przez opiekunów, ponieważ są wygodne w użytkowaniu, a dziecko korzystając z nich nie pobrudzi się, ani nie obleje obecnym w kubku napojem.
Alternatywą dla otwartego kubka może być bidon z miękką rurką. Podczas korzystania z takiego naczynia maluch ćwiczy mięśnie w obrębie ust, co sprzyja prawidłowemu rozwojowi aparatu mowy. Nie zaleca się natomiast używania bidonów z twardym ustnikiem.
Butelka ułatwia karmienie starszych dzieci. Zapobiega rozlaniu pokarmu, pobrudzeniu dziecka i pobliskiej przestrzeni, a także nie wymaga od rodzica większej aktywności. Jednak po ukończeniu 6 miesiąca życia warto stopniowo przestawiać dziecko na inne formy przyjmowania płynów. Rekomendowane jest picie z otwartego kubka. Można też korzystać z bidonów z miękką słomką.
Warto mieć na uwadze, że u dzieci karmionych butelką lub mlekiem mamy przestawienie się na picie z otwartego kubka lub bidonu może trochę potrwać. Część maluchów szybciej przyzwyczaja się do nowej formy pobierania płynu, a inne potrzebują na to więcej czasu. Warto więc dać dziecku tyle czasu, ile potrzebuje.
Przy wyborze dobrego produktu do karmienia, warto zwrócić uwagę na odpowiednią pojemność butelki, jej skład, a także wygodę czyszczenia. Niezależnie od tego, czy butelka została wykonana ze szkła, plastiku czy silikonu, niezbędne jest jej dokładne czyszczenie po każdym karmieniu. Warto więc wybierać butelki o względnie prostej budowie, które łatwiej jest utrzymać w czystości. Przydatna może być też opcja mycia jej w zmywarce. Pamiętajmy o tym, że butelka jest odpowiednia dla noworodków i niemowląt, jednak powinna być stopniowo odstawiana w okolicy ukończenia pierwszego roku życia.
Bibliografia:
- Szajewska H., Socha P., Horvath A., i inni. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Standardy Medyczne/Pediatria 2021, 18, 805-822, doi: 10.17444/SMP2021.18.02.
- Żywienie niemowląt i małych dzieci. Zasady postępowania w żywieniu zbiorowym. Opracowanie pod redakcją Haliny Weker i Marty Barańskiej. Instytut Matki i Dziecka, Warszawa, 2015.
