Zbilansowana dieta u dziecka zazwyczaj dostarcza odpowiednią ilość magnezu u dzieci. Nie zawsze jednak spożywane przez nie posiłki są wystarczająco bogate w magnez. Ile magnezu dziennie potrzebuje organizm dziecka? Czym się kierować wybierając dobry magnez dla dziecka? Sprawdź, czy znasz objawy niedoboru magnezu u małych pacjentów i jego rolę w prawidłowym rozwoju oraz wzroście organizmu!
Za co odpowiada magnez w diecie dziecka?
Dzieci potrzebują magnezu do prawidłowego wzrostu i rozwoju. Pierwiastek ten bierze udział w licznych reakcjach zachodzących w organizmie. Wpływa choćby na prawidłowe funkcjonowanie mięśni. Oddziałuje na utrzymanie odpowiedniego napięcia naczyń krwionośnych oraz pracę serca. Magnez jest potrzebny małym dzieciom, a także nastolatkom również do efektywnej pracy układu odpornościowego. Jest jednym z kluczowych pierwiastków odpowiedzialnych za równowagę mineralną w kościach oraz całym organizmie. Magnez bierze też udział w metabolizmie insuliny. Podsumowując, dzieci potrzebują magnezu do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, mięśniowego, krążenia oraz układu kostnego. Przy niewystarczającym spożyciu magnezu przez małych pacjentów może dojść do zaburzenia zarówno ich wzrostu, jak i rozwoju.
Zapotrzebowanie organizmu dziecka na magnez zmienia się wraz z wiekiem. Jeśli ilość tego pierwiastka w diecie jest niewystarczająca, dochodzi do zwiększania wchłaniania magnezu w przewodzie pokarmowym i ograniczenia jego wydalania przez nerki. Organizm wyposażony jest więc w mechanizmy, których celem jest utrzymanie poziomu magnezu w równowadze. Jeśli niedobór magnezu u dzieci będzie się utrzymywał lub pogłębiał, mechanizmy te mogą nie być wystarczające, co skutkuje pojawieniem się określonych objawów niedoboru magnezu. Pomocne mogą być wówczas preparaty z magnezem, które uzupełniają brakującą ilość tego minerału w organizmie dziecka. Dostępny jest magnez w formie żelków, tabletek musujących, tabletek do połykania, a także magnez w syropie. W artykule podpowiadamy, co warto wziąć pod uwagę przy wyborze dobrego magnezu, a także, w jakich sytuacjach suplementacja magnezu dla dzieci może być przydatna.
Zapotrzebowanie na magnez - ile magnezu dziennie potrzebuje dziecko?
Zalecane dzienne spożycie magnezu u dzieci zależy zarówno od ich wieku, jak i płci. Wynosi ono:
- 80 mg u dzieci w wieku 1-3 lata,
- 130 mg u dzieci w wieku 4-9 lat,
- 240 mg u dzieci w wieku 10-12 lat,
- 360 mg u dziewcząt w wieku 13-18 lat,
- 410 mg u chłopców w wieku 13-18 lat.
Ile magnezu dziennie potrzebują młodsze dzieci? W przypadku maluchów w pierwszym roku życia wystarczające dzienne spożycie magnezu ustalono na poziomie odpowiednio 30 mg w pierwszym półroczu życia i 70 mg w drugim półroczu życia. Taka ilość magnezu dostarczana jest z mlekiem, które w tym okresie jest głównym źródłem magnezu w diecie dzieci.
Naturalny magnez dla dzieci - źródła magnezu w diecie
Podawanie magnezu dzieciom może być potrzebne, gdy w ich diecie nie ma wystarczającej ilości tego pierwiastka. Zanim wprowadzona zostanie suplementacja magnezu, warto spróbować zwiększyć ilość produktów bogatych w magnez w codziennych posiłkach. Dobrymi źródłami magnezu są:
- kakao, gorzka czekolada z wysoką zawartością kakao,
- nasiona słonecznika,
- nasiona chia,
- pestki dyni,
- orzechy brazylijskie,
- orzechy nerkowca,
- migdały,
- pistacje,
- masło orzechowe,
- płatki owsiane,
- ryby, np. łosoś, halibut,
- banany,
- nasiona roślin strączkowych, takie jak groch i fasola.
Mniejsze ilości magnezu obecne są też w innych warzywach, owocach oraz produktach pełnoziarnistych. Źródłem magnezu w diecie dzieci może być też woda. Ilość tego pierwiastka w wodach mineralnych jest jednak bardzo różna.
Objawy niedoboru magnezu u dzieci
Niedobór magnezu zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń ze strony układu kostnego, układu nerwowo-mięśniowego, a także układu sercowo-naczyniowego. Niski poziom magnezu może też negatywnie wpływać na proces wydzielania insuliny oraz obniżać wrażliwość komórek na jej działanie. Przy łagodnym niedoborze magnezu, objawy zazwyczaj nie występują. Przy większym deficycie mogą pojawić się już pewne dolegliwości. Brak magnezu u dzieci może powodować problemy z koncentracją i skupieniem uwagi. Skutkuje to trudnościami w nauce i przyswajaniu nowej wiedzy. O zaburzeniach koncentracji można przeczytać w artykule: Problemy z koncentracją u dzieci - co może je powodować? Jak wesprzeć skupienie uwagi i poprawić koncentrację u dziecka? Dziecko z niedoborem magnezu może łatwiej się męczyć, a także być bardziej podatne na rozwój różnego rodzaju infekcje. Inne objawy, które mogą świadczyć o niedoborze magnezu to mrowienie i drętwienie kończyn, drżenie powiek, zwiększona pobudliwość nerwowa, a także zaburzenia rytmu serca.
Jaki magnez wybrać dla dziecka?
Preparaty magnezu dla dzieci różnią się pod względem postaci, ilości magnezu czy choćby obecności dodatkowych składników. Przy wyborze konkretnego preparatu magnezowego dla dzieci warto wziąć pod uwagę:
- przyswajalność magnezu - za najlepiej przyswajalną organiczną formę magnezu uważany jest cytrynian magnezu. Warto jednak zaznaczyć, że przyswajalność magnezu z asparaginianu czy mleczanu może być podobna. Dobrze wchłanialną formą magnezu jest też chlorek magnezu. Chelat magnezu również powinien dobrze się przyswoić. Przy stwierdzonym niedoborze magnezu warto natomiast unikać preparatu z tlenkiem magnezu. O lepiej i słabiej przyswajalnych formach magnezu można przeczytać w artykule: W poszukiwaniu najlepszego magnezu - jak wybrać dobry magnez?,
- dawkę magnezu - dawkowanie magnezu dla dzieci powinno odpowiadać zapotrzebowaniu ich organizmu na ten pierwiastek, zawartości magnezu w diecie, a także nasileniu ewentualnego niedoboru. Jeśli stosowanie preparatów magnezu wynika jedynie z chęci wzbogacenia diety o ten składnik mineralny, można stosować niższe dawki tak, aby nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia magnezu, które zostało przedstawione we wcześniejszej części artykuły. Jeśli natomiast potwierdzono niedobór magnezu u dzieci, lekarz może zalecić odpowiednio wyższą dawkę tego pierwiastka, która dostosowana jest do stopnia jego niedoboru. Co istotne, wchłanianie magnezu w dużym stopniu zależy właśnie od stosowanej dawki. Aby efektywnie uzupełniać niedobór magnezu, wskazane jest częstsze spożywanie mniejszych ilości magnezu niż jednorazowe zażycie dużej dawki. Korzystniejsze jest więc podawanie magnezu dzieciom w kilku porcjach dziennych niż jednorazowe podanie większej ilości magnezu,
- postać preparatu - rodzice mogą się zastanawiać, czy magnez w postaci tabletek jest lepszy od magnezu w syropie lub żelkach. W przypadku stosowania preparatów magnezu u dzieci odpowiednia postać suplementu lub leku ma bardzo istotne znaczenie. Zazwyczaj konieczne jest nieco dłuższe przyjmowanie magnezu, dlatego warto wybrać taki preparat, który jest chętnie spożywany przez małego pacjenta. Magnez występuje np. w postaci saszetek Olimp Chela-Mag B6 Junior. W 1 saszetce znajduje się 150 mg magnezu, którego źródłem jest diglicynian magnezu (chelat o dobrej przyswajalności). Saszetki wymagają rozpuszczenia w wodzie, a uzyskany roztwór ma przyjemny, pomarańczowy smak. Produkt ten przeznaczony jest dla dzieci powyżej 3 roku życia. Dla tej samej grupy wiekowej przeznaczony jest magnez w płynie dla dzieci Magnefar B6 Junior. On również zawiera dobrze przyswajalną formę magnezu. Ma malinowy smak. Dobry magnez w tabletkach dla dzieci powyżej 6 roku życia to np. Maglek B6 i Magne B6. Są to leki z dobrze przyswajalną organiczną formą magnezu,
- obecność dodatkowych składników - magnez w formie musujących tabletek, syropu lub tabletek do połykania często zawiera dodatkowe składniki aktywne. Najczęstszym z nich jest witamina B6, która może zwiększać wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego. Obecność witaminy B6 lub innych witamin z grupy B może być pomocna. Z pewnością nie wpływa negatywnie na przyswajanie magnezu. Warto tutaj dodać, że w celu skutecznego uzupełnienia niedoborów magnezu u dzieci wskazane jest podawanie samego magnezu, ewentualnie właśnie z witaminą B6, ale nie jednocześnie z wapniem, żelazem lub innymi związkami mineralnymi. Takie połączenia mogą bowiem ograniczać wchłanianie magnezu i zmniejszać skuteczność suplementacji.
Kiedy warto podawać dzieciom tabletki, saszetki czy też syrop z magnezem? Dość często rekomendowany jest magnez dla dzieci nadpobudliwych. W jednym z przeprowadzonych badań wykazano, że suplementacja magnezu i witaminy D3 (preparaty z witaminą D) może być pomocna u dzieci z ADHD. U tej grupy pacjentów zaobserwowano niższy poziom magnezu w organizmie. Preparaty na koncentrację i skupienie u dzieci wymagają regularnego stosowania przez dłuższy okres czasu. Magnez dla nastolatków czy też młodszych dzieci może być potrzebny, jeśli w ich posiłkach brakuje tego minerału. Warto co jakiś czas przyjrzeć się bliżej diecie dziecka i zastanowić, czy dostarcza ona wszystkie składniki odżywcze w potrzebnej ilości. Jeśli opiekun podejrzewa niedobór magnezu, dobrze jest w pierwszej kolejności spróbować wzbogacić dietę w produkty bogate w ten składnik, a jeśli okaże się to niemożliwe, sięgnąć po odpowiednie suplementy lub leki.
Magnez ma istotny wpływ na rozwój dziecka. Jeśli potrzebna jest jego suplementacja, warto wybrać preparat dostosowany do wieku, potrzeb oraz preferencji małego pacjenta. Dobrze jest pamiętać, że magnez lepiej wchłania się przy podawaniu go w kilku pojedynczych, mniejszych dawkach, niż jednorazowo w dużej ilości. Preparaty z magnezem najczęściej zaleca się spożywać podczas jedzenia lub po posiłku. Lepiej nie łączyć ich z wapniem, żelazem, ani innymi minerałami, które mogą ograniczać jego biodostępność.
Bibliografia:
- Jarosz M., Rychlik E., Stoś K., Charzewska J., Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, 2020.
- Iskra M., Krasińska B., Tykarski A. Magnez - rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka. Nadciśnienie tętnicze 2013, tom 17, nr 6, 447-459.
- Jędrzejek M., Mastalerz-Migas A., Bieńkowski P. i inni. Stosowanie preparatów magnezu w praktyce lekarza rodzinnego. Lekarz POZ 2021, 2, 141-150.
- Sikora P. Zaburzenia magnezemii u dzieci. Pediatr Dypl 2014, 18 (3), 38-47.
- Hemamy M., Pahlavani N., Amanollahi A., et al. The effect of vitamin D and magnesium supplementation on the mental health status of attention-deficit hyperactive children: a randomized controlled trial. BMC Pediatr. 2021 Apr 17;21(1):178. doi: 10.1186/s12887-021-02631-1. Erratum in: BMC Pediatr. 2021 May 12;21(1):230. doi: 10.1186/s12887-021-02683-3. PMID: 33865361; PMCID: PMC8052751.
