Jakie termometr dla niemowlaka wybrać?
Pomiar temperatury niemowlaka może budzić sporo obaw i wątpliwości u opiekunów. Początkujący rodzice często nie czują się pewnie przy wyborze termometru oraz samym przeprowadzaniu pomiaru. Postaramy się więc nieco rozwiać wątpliwości na temat tego, jak wybrać najlepszy termometr dla niemowlaka i jak prawidłowo mierzyć temperaturę niemowlakowi.
Obecnie szeroko dostępne są termometry tradycyjne i nowoczesne. Każdy z tych rodzajów ma swoich zwolenników i przeciwników. Dużą popularnością cieszą się termometry bezdotykowe, które umożliwiają szybki i bezkontaktowy pomiar temperatury u dziecka, bez konieczności jego wybudzania. Często zarzuca się im jednak brak dokładności i niską wiarygodność. Jak zatem wybrać najlepszy termometr dla niemowląt?
Precyzyjny pomiar temperatury oraz bezpieczeństwo, wygoda i łatwość użytkowania to podstawowe cechy dobrego termometru dla niemowlaka. Najlepiej, gdyby pomiar był krótki i umożliwiał szybkie uzyskanie wyniku. Nie bez znaczenia jest też cena urządzenia, która powinna być adekwatna do jego jakości.
Rekomendacje ekspertów dotyczące wyboru odpowiedniego miejsca pomiaru u dzieci różnią się. Dawniej temperatura ciała dziecka mierzona była głównie w odbycie. W ciągu ostatnich lat opiekunowie bardzo często sięgają po elektroniczne termometry bezdotykowe służące do pomiaru temperatury na czole. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego oraz kilku innych polskich towarzystw naukowych pomiar temperatury ciała u niemowląt zaleca się przeprowadzać:
- w odbycie (u dzieci powyżej 6 miesiąca życia),
- pod pachą,
- w uchu.
Jak wybrać termometr do mierzenia temperatury w odbycie?
Pomiar temperatury w odbycie jest najczęściej rekomendowanym sposobem mierzenia ciepłoty ciała u dzieci. Zapewnia on wysoką dokładność, a dodatkowo temperatura otoczenia nie wpływa na wiarygodność uzyskanego wyniku (stanowi to częsty problem podczas uzyskiwania wyników pomiaru na czole). Choć umożliwia on precyzyjny pomiar temperatury może powodować dyskomfort i niechęć u dziecka. Sam sposób przeprowadzenia pomiaru może być bolesny i wysoce nieprzyjemny. Wadą tej metody jest też niehigieniczność. Wymaga ona odpowiedniego przygotowania i jest stosunkowo bardziej czasochłonna od innych metod.
Temperatura dziecka widniejąca na termometrze może zmieniać się w zależności od głębokości wprowadzenia urządzenia. Standardowo zaleca się wprowadzić końcówkę termometru na głębokość 1,5-2,5 cm lub taką, która umożliwia całkowite zakrycie końcówki termometru. Ze względu na możliwość uszkodzenia delikatnej śluzówki, nie zaleca się pomiaru temperatury w odbycie u noworodków w pierwszym półroczu życia. Ten rodzaj pomiaru przeciwwskazany jest również u dzieci z chorobą nowotworową.
Jak zmierzyć temperaturę u niemowlaka w odbycie? Do tego rodzaju pomiaru zaleca się korzystać z termometru elektrycznego, zwanego też termometrem piórkowym. Podczas zakupu termometru należy zwrócić uwagę na to, aby posiadał miękką końcówkę, która wpływa na bezpieczeństwo i komfort dziecka podczas przeprowadzania pomiaru. Przykładami takich termometrów elektronicznych z elastyczną końcówką są: termometr Intec TH-802 oraz termometr Controly Soft XL.
Używając termometru doodbytniczego warto starać się wprowadzać go za każdym razem na podobną głębokość. Powtarzalny sposób pomiaru pozwoli rzetelnie określić, czy zmiana temperatury ciała dziecka jest wynikiem zmian zachodzących w organizmie czy też wynika ze zmiany miejsca pomiaru.
Prawidłowa temperatura ciała niemowlaków mierzona w odbycie wynosi 36,6-37,9°C. Gorączka jest rozpoznawana, gdy temperatura osiągnie wartość co najmniej 38°C. Więcej informacji na temat gorączki u dzieci można znaleźć w artykule: Kiedy zaczyna się stan podgorączkowy i gorączka? Jaka jest prawidłowa temperatura u dzieci?
Termometr do ucha dla niemowlaka - czy jest wiarygodny?
Termometr douszny pozwala mierzyć temperaturę niemowlakowi w sposób szybki i komfortowy. W tym przypadku należy jednak podkreślić, że wiarygodność pomiaru w bardzo dużym stopniu zależy od samego jego przeprowadzenia. Konieczne jest skrupulatne przestrzeganie zaleceń producenta wybranego urządzenia. Producenci korzystają z rożnych technologii, w związku z czym produkowane termometry różnią się w większym lub mniejszym stopniu techniką przeprowadzania pomiaru. Zawsze należy więc dokładnie zapoznać się z instrukcją obsługi konkretnego modelu termometru i przeprowadzać pomiar zgodnie z zawartymi w niej zaleceniami. Końcówka termometru musi być czysta i sucha. Jeśli jest zabrudzona, może zaburzać wynik pomiaru. Warto zaznaczyć, że pomiar temperatury w uchu nie jest wskazany przy zapaleniu ucha.
Jak prawidłowo mierzyć temperaturę termometrem dousznym? Przy dokonywaniu pomiaru w uchu wskazane jest delikatne pociągniecie małżowiny usznej w górę i do tyłu, w celu lekkiego wyprostowania kanału słuchowego. Pomiar uzyskiwany jest najczęściej w ciągu kilku sekund. Przykładem dobrego termometru dousznego jest termometr Braun Thermoscan 7+ IRT6525. Zapewnia on wysoką dokładność pomiaru, o ile wykonywany jest on zgodnie z rekomendacjami producenta. Dużą zaletą tego modelu jest obecność zapasowych kapturków w zestawie, które ograniczają ryzyko przenoszenia patogenów i wpływają na wysoka higienę pomiaru. Termometr posiada też latarkę, która ułatwia zmierzenie temperatury dziecku w nocy, bez konieczności jego wybudzania. Końcówka urządzenia jest podgrzewana, dzięki czemu nie powoduje dyskomfortu u chorego dziecka.
Prawidłowa temperatura ciała dziecka mierzona w uchu mieści się w zakresie 35,7-37,5°C. Temperatura wyższa uznawana jest za gorączkę. Warto pamiętać, że leki na przeziębienie i gorączkę dla dzieci zawierają paracetamol lub ibuprofen. U dzieci do 3 miesiąca życia preferowany jest paracetamol, a u starszych niemowląt można podać już także ibuprofen.
Pomiar temperatury u niemowlaka pod pachą
Pomiar ciepłoty ciała u niemowlaka może być przeprowadzony również pod pachą. Jest on stosunkowo bezpieczny i łatwy. Nie jest jednak tak szybki jak pomiar w uchu i wymaga kontroli opiekuna przez cały czas trzymania termometru pod pachą. Jeśli skóra w tym obszarze ciała jest spocona, może to zaburzać wynik i negatywnie wpływać na jego dokładność. Końcówka termometru powinna być umiejscowiona mniej więcej na środku pachy. Ramię dziecka powinno ściśle przylegać do ciała.
Pod pachą można mierzyć temperaturę termometrem elektronicznym lub zwykłym, tradycyjnym, ciekłokrystalicznym. Przykładowy termometr elektroniczny do pomiaru pod pachą to Microlife MT16C2, a przykładem termometru szklanego bezrtęciowego może być Geratherm Classic. Wadą korzystania z termometrów klasycznych w przypadku dzieci jest długi czas pomiaru. Zaleca się, aby termometr znajdował się pod pachą przez co najmniej 4 minuty. U małych dzieci może być to dość problematyczne.
Prawidłowy zakres temperatur pod pachą to 34,7-37,3°C. Temperatura od 37,4°C uznawana jest za gorączkę. Przy podawaniu dziecku leku zawierającego paracetamol lub ibuprofen warto pamiętać, aby dawkę leku dobierać kierując się masą ciała dziecka.
Czy termometr bezdotykowy do czoła to dobry wybór u niemowląt?
Pomiar temperatury niemowlaka termometrem bezdotykowym jest preferowany przez wielu opiekunów. Jest to spowodowane przede wszystkim wysoką wygodą jego użytkowania, łatwością przeprowadzenia pomiaru, bezpieczeństwem oraz szybkością uzyskania wyniku. Obecnie nie rekomenduje się jednak przeprowadzania pomiaru na czole, ze względu na niską dokładność i wiarygodność. Nie zaleca się, aby na podstawie pomiaru bezdotykowego na czole podejmować decyzje dotyczące leczenia.
Obecnie nie rekomenduje się jednak przeprowadzania pomiaru na czole, ze względu na niską dokładność i wiarygodność. Nie zaleca się, aby na podstawie pomiaru bezdotykowego na czole podejmować decyzje dotyczące leczenia.
Choć użycie termometru bezdotykowego wyróżnia się dużą wygodą, uzyskany w ten sposób wynik pomiaru temperatury może nie być wystarczająco wiarygodny. Lepszym wyborem będzie termometr na podczerwień lub piórkowy termometr elektroniczny. Są one łatwe w użyciu i pozwalają uzyskać rzetelne, dokładne wyniki. Do pomiaru można też wykorzystać tradycyjny termometr ciepłokrystaliczny, choć w tym przypadku należy szczególnie uważać, aby nie uległ on przypadkowemu stłuczeniu i nie zranił dziecka. Warto również pamiętać, że istotny wpływ na wiarygodność pomiaru ma sam sposób jego przeprowadzenia. Konieczne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń producenta. Dodatkowo, mając termometr dla niemowlaka do ucha, korzystajmy z niego tylko do pomiarów ciepłoty ciała w uchu. Decydując się na termometr mierzący temperaturę na czole, używajmy go jedynie do sprawdzenia temperatury na czole. Używanie termometru niezgodnie z jego przeznaczeniem może skutkować uzyskaniem wyniku który nie współgra z rzeczywistą temperaturą ciała niemowlaka.
Bibliografia:
- Doniec Z., Jackowska T., Sybilski A., Woroń J., Mastalerz-Migas A. Gorączka u dzieci – rekomendacje postępowania w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej – KOMPAS GORĄCZKA. Fam Med Prim Care Rev 2021; 23(1), doi: https://doi.org/10.5114/ fmpcr.2021.102648.
- How to take a child's temperature. Paediatr Child Health. 2000 Jul;5(5):277-87. doi: 10.1093/pch/5.5.277.
- Lei D., Tan K., Malhotra A. Temperature Monitoring Devices in Neonates. Front Pediatr. 2021 Aug 24;9:732810. doi: 10.3389/fped.2021.732810.
